Czy AI rozwiązała jeden z największych problemów matematyki? Przełomowy dowód dla równań Naviera-Stokesa
Woda wypływająca z kranu, powietrze opływające skrzydło samolotu, krew płynąca przez tętnice czy gigantyczne masy powietrza przemieszczające się w atmosferze mają coś wspólnego. Ich ruch można opisywać za pomocą równań Naviera-Stokesa – jednych z najważniejszych równań współczesnej fizyki matematycznej.
Inżynierowie korzystają z nich od dziesięcioleci. Na ich podstawie projektuje się samoloty, modeluje pogodę i analizuje przepływy w niezliczonych systemach technicznych. A jednak przez blisko sto lat pozostawało bez odpowiedzi zadziwiająco podstawowe pytanie: czy równania te zawsze zachowują się dobrze, jeśli zaczniemy od idealnie gładkiego przepływu?
Czy też w pewnych warunkach mogą doprowadzić do matematycznej katastrofy – punktu, w którym prędkość opisywanego płynu rośnie bez ograniczeń dążąc do nieskończoności?
8 września 2026 roku OpenAI poinformowało, że jego eksperymentalny system sztucznej inteligencji znalazł dowód właśnie takiego scenariusza. Firma opublikowała liczący 166 stron PDF „Finite Time Blowup for Navier-Stokes” oraz jego formalizację w systemie Lean 4. Jeśli argument przejdzie niezależną weryfikację środowiska matematycznego, będzie to rozwiązanie jednego z siedmiu Problemów Milenijnych – i jednocześnie jeden z najbardziej spektakularnych przykładów wykorzystania AI w badaniach naukowych.
